ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐੱਸ.ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ; ਖਾੜੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ, 26 ਸਤੰਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ): ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐੱਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਖਾੜੀ ਸੰਕਟ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ – ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ – ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਐਕਸ’ (X) ‘ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਬਦਰ ਬਿਨ ਹਮਾਦ ਬਿਨ ਹਮੌਦ ਅਲ ਬੂਸੈਦੀ ਤੋਂ ਖਾੜੀ ਦੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਨ ਵੇਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸਈਦ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗਚੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ; ਈਰਾਨ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ‘ਐਕਸ’ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ “ਖਾੜੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ”।
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਆਵਾਜਾਈ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਅੰਤਰਿਮ ਹੱਲ ਲਈ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਬੰਬਾਰੀ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਇੱਥੇ ਆਵਾਜਾਈ ਲਗਭਗ ਠੱਪ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਦੀਆਂ ਇਹ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਲ-ਮਾਰਗ (ਸਟਰੇਟ) ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਸਬੰਧੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈਆਂ।
ਅਰਾਗਚੀ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲ-ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜੰਗਬੰਦੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਤ-ਦਿਨਾ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਖਬਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਲ-ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਘਣ ਲਈ ਫੀਸ ਵਸੂਲਣ ਅਤੇ ਦੋ-ਮਾਰਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਈਰਾਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ) ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਯੋਜਨਾ ਬਾਰੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਓਮਾਨ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕੁਝ ਜਹਾਜ਼ ਓਮਾਨ ਦੇ ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਲੰਘਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਹੇਠ ਹਨ।
ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਓਮਾਨ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ‘ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ‘ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਫਰੈਂਡਜ਼’ (Group of Friends)’ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਲਈ 25 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਮਲਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।
