ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿਚਾਲੇ ਜਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਣਨੀਤਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 25ਸਤੰਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ): ਜਲ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਤਰੀ ਸੀ.ਆਰ. ਪਾਟਿਲ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਾਰੇ ਉਪ-ਮੰਤਰੀ ਜਾਪ ਸਲੂਟਮੇਕਰ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।
ਦੋਵਾਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ‘9ਵੇਂ ਭਾਰਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਲ ਹਫ਼ਤੇ (IIWW) 2026’ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ, ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਵਿਖੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਦੁਵੱਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ।
ਜਲ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਨੇ ਜਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ‘ਕਲਪਸਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ’ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਦੁਵੱਲੇ ਤਾਲਮੇਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਕਲਪਸਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿੰਨ-ਧਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰਾਂ (MoUs) ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਹ ਸਮਝੌਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਜਲ ਕਮਿਸ਼ਨ (CWC), ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਲਪਸਰ ਵਿਭਾਗ, ਅਤੇ ਡੱਚ ਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ‘ਡੇਲਟਾਰੇਸ’ (Deltares) ਤੇ ‘ਟੀਯੂ ਡੈਲਫਟ’ (TU Delft) ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ‘ਡੇਲਟਾਰੇਸ’ ਅਤੇ ‘ਟੀਯੂ ਡੈਲਫਟ’ ਕਲਪਸਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰਾਂ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਰੋਸਾ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਵਾਸਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ।
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕਲਪਸਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 16 ਮਈ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ‘ਇਰਾਦਾ ਪੱਤਰ’ (Letter of Intent) ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਸਾਬਰਮਤੀ, ਮਾਹੀ ਅਤੇ ਢਾਢਰ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ (ਰਨ-ਆਫ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਫ਼ਦ ਦੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ, ਹੜ੍ਹ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਤੱਟਵਰਤੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ, ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਮਾਡਲਿੰਗ, ਸਲੂਇਸ ਅਤੇ ਪੰਪਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਡਾਈਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਹੱਲਾਂ ਸਮੇਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤੀ ਸੂਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅਫਸਲੂਇਟਡਿਜਕ ਨਾਲ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਸਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ।
ਉਪ ਮੰਤਰੀ ਸਲੂਟਮੇਕਰ ਨੇ ਕਲਪਸਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ‘ਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਇਰਾਦੇ ਪੱਤਰ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੌਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਅਫਸਲੂਇਟਡਿਜਕ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਲਗਭਗ 100 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਨਵਿਆਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਐਮਓਯੂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਡੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਕੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣਗੇ।”
