Health : ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਸੂਚਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 10 ਮਈ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) Health : ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ (Ministry of Health and Family Welfare)ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ (Sustainable Development Goals ) 2030 ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੱਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਜਨਰਲ (RGI) ਦੁਆਰਾ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੈਂਪਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ (Sample Registration System-SRS) ਰਿਪੋਰਟ 2021 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਅਨੁਪਾਤ (Maternal Mortality Ratio-MMR), ਬਾਲ ਮੌਤ ਦਰ (Infant Mortality Rate ), ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ (NMR)(Neonatal Mortality Rate)ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ (Under-Five Mortality Rate -U5MR) ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ”ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਦੇ ਸੂਚਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ,ਇਹ ਨਿਰੰਤਰ ਸੁਧਾਰ ਰਣਨੀਤਕ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਟੱਲ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ,”।
ਜਦੋਂ ਕਿ MMR 2014-16 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਲੱਖ ਜੀਵਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ 130 ਤੋਂ 2019-21 ਵਿੱਚ 93 ਅੰਕ ਘੱਟ ਕੇ 37 ਅੰਕ ਹੋ ਗਿਆ, IMR 2014 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਜੀਵਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ 39 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 2021 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਜੀਵਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ 27 ਹੋ ਗਿਆ।
NMR 2014 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਜੀਵਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ 26 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 2021 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਜੀਵਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ 19 ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ U5MR 2014 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਜੀਵਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ 45 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 2021 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਜੀਵਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ 31 ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ 2014 ਵਿੱਚ 899 ਤੋਂ 2021 ਵਿੱਚ 913 ਤੱਕ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਜਣਨ ਦਰ 2021 ਵਿੱਚ 2.0 ‘ਤੇ ਇਕਸਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ 2.3, SRS ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਠ ਰਾਜ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ MMR ਦੇ SDG ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ: ਕੇਰਲ (20), ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ (38), ਤੇਲੰਗਾਨਾ (45), ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (46), ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ (49), ਝਾਰਖੰਡ (51), ਗੁਜਰਾਤ (53), ਕਰਨਾਟਕ (63)।
ਬਾਰਾਂ ਰਾਜਾਂ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ U5MR ਦੇ SDG ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ: ਕੇਰਲ (8), ਦਿੱਲੀ (14), ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ (14), ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (16), ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ (16), ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ (20), ਕਰਨਾਟਕ (21), ਪੰਜਾਬ (22), ਤੇਲੰਗਾਨਾ (22), ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (23), ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (24) ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ (24)।
ਛੇ ਰਾਜਾਂ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ NMR ਦੇ SDG ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ: ਕੇਰਲ (4), ਦਿੱਲੀ (8), ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ (9), ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ (11), ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (12) ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (12)।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ “ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਾਣਮੱਤੇ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਹਨ – completely free of cost, with zero tolerance for denial of care”.
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਾਵਾਂ, ਨਵਜੰਮੇ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸਿਹਤ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸਲ-ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡੇਟਾ-ਅਧਾਰਤ, ਸਬੂਤ-ਅਧਾਰਤ ਨੀਤੀਗਤ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲਿੰਕ ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ : https://wishavwarta.in/
