ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 7 ਨਵੰਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) – ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਵਿਭਾਗ (DAHD) ਨੇ, ICAR-ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਵੈਟਰਨਰੀ ਐਪੀਡੈਮੀਓਲੋਜੀ ਐਂਡ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਇਨਫੋਰਮੈਟਿਕਸ (ICAR-NIVEDI) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ‘ਫੁੱਟ-ਐਂਡ-ਮਾਊਥ ਡਿਜ਼ੀਜ਼’ (FMD) ਦੇ ‘SAT-1’ ਸਟ੍ਰੇਨ ਵਿਰੁੱਧ ਤਿਆਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਦੋ-ਦਿਨਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ‘ਟੇਬਲਟੌਪ’ (ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਅਧਾਰਤ) ਅਭਿਆਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ‘SAT-1’ ਸਟ੍ਰੇਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਅਫਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
“ਛੇਤੀ ਪਛਾਣੋ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਰੋਕਥਾਮ ਕਰੋ” (Detect Early, Confirm Fast, Contain Together) ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹੇਠ ਆਯੋਜਿਤ ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉਸ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਸ਼ੂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਮੁੱਚੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ 25 ਰਾਜਾਂ, ਤਿੰਨ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ 83 ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ, ICAR ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਪਸ਼ੂ ਰੋਗ ਨਿਦਾਨ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ, ਵੈਟਰਨਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ, ਵੈਕਸੀਨ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਬਿਮਾਰੀ ਫੈਲਣ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ (simulated scenarios) ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ, ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂਚ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ‘ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਰਣਨੀਤੀਆਂ, ਜੋਖਮ ਬਾਰੇ ਸੰਚਾਰ, ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੇ ਜਵਾਬੀ ਕਦਮ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਡਾ. ਨਵੀਨਾ ਬੀ.ਐਮ. ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਛੇਤੀ ਪਛਾਣ, ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ, ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਤੇ ਰਾਜ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ICAR-NIVEDI ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਬਲਦੇਵ ਆਰ. ਗੁਲਾਟੀ ਨੇ FMD SAT-1 ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬਦਲਦੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਹਾਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਸਕੱਤਰੇਤ ਦੇ ਰਾਮਚੰਦਰ ਨੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਸ਼ੂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਕਸੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਮਾਪਤੀ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਡੀ.ਏ.ਐਚ.ਡੀ. (DAHD) ਦੇ ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ (ਪਸ਼ੂ ਧਨ ਸਿਹਤ) ਰਾਮ ਸ਼ੰਕਰ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਈ.ਸੀ.ਏ.ਆਰ.-ਐਨ.ਆਈ.ਐਫ.ਐਮ.ਡੀ. (ICAR-NIFMD) ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਐਫ.ਐਮ.ਡੀ. (FMD) ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
