ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਵਿੱਚ SCO ਦੀ ‘ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਹੈੱਡਜ਼ ਆਫ਼ ਗਵਰਨਮੈਂਟ’ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਰਨਗੇ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 18 ਅਕਤੂਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) – ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਸ਼ੰਘਾਈ ਸਹਿਯੋਗ ਸੰਗਠਨ (SCO) ਦੀ ‘ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਹੈੱਡਜ਼ ਆਫ਼ ਗਵਰਨਮੈਂਟ’ (CHG) ਦੀ 25ਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੁਸ਼ਾਂਬੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ 19-20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ SCO ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਪਾਰ, ਆਰਥਿਕਤਾ, ਨਿਵੇਸ਼, ਸੰਪਰਕ (ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ), ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ-ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ।
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਕੰਮਕਾਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਫੈਸਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਭਾਰਤ SCO ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪਸ, ਨਵੀਨਤਾ, ਡਿਜੀਟਲ ਜਨਤਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਭਾਰਤ ਨੂੰ SCO ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਹਾਰਕ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ।”
CHG ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੇ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
SCO ਵਿੱਚ 10 ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ – ਭਾਰਤ, ਬੇਲਾਰੂਸ, ਈਰਾਨ, ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ, ਚੀਨ, ਕਿਰਗਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਰੂਸ, ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਿਰੀਖਕ ਦੇਸ਼ – ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਮੰਗੋਲੀਆ, ਅਤੇ 15 ਸੰਵਾਦ ਭਾਈਵਾਲ (ਡਾਇਲਾਗ ਪਾਰਟਨਰ) – ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ, ਅਰਮੀਨੀਆ, ਮਿਸਰ, ਕੰਬੋਡੀਆ, ਕਤਰ, ਕੁਵੈਤ, ਲਾਓਸ, ਮਾਲਦੀਵ, ਮਿਆਂਮਾਰ, ਨੇਪਾਲ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (UAE), ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦੇ ਦੁਸ਼ਾਂਬੇ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ SCO ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ 25ਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ SCO ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ SCO ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਵਣਜ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ, ਯਸ਼ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ SCO ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਥਿਕ ਸੰਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧੇ ਹੋਏ ਅੰਤਰ-SCO ਵਪਾਰ, ਘੱਟ ਵਪਾਰਕ ਲਾਗਤਾਂ, ਲਚਕੀਲੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਅਤੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਸੰਪਰਕ ਰਾਹੀਂ ਠੋਸ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਿਸ਼ਕੇਕ ਵਿੱਚ SCO ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਮੌਕੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਪਲਾਈ-ਚੇਨ ਲਚਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ, ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸੰਪਰਕ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪਹੁੰਚ ਰਾਹੀਂ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ‘ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਸਰਲ ਕਸਟਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਕਾਗਜ਼ ਰਹਿਤ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਲਟੀਮੋਡਲ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਘਟੇ ਹੋਏ ਆਵਾਜਾਈ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਲਟੀਮੋਡਲ ਸੰਪਰਕ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਣਿਜ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ, ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਸਮੇਤ ਰਣਨੀਤਕ ਅਤੇ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ SCO ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧੇਰੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ, ਅਤੇ ਹਰੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਹੋਏ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ‘ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
