ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਕੱਲ੍ਹ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ
ਕਾਠਮੰਡੂ, 16 ਸਤੰਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ): ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸਵਰਨਿਮ ਵਾਗਲੇ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਵੀਰਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਗੇ। ਕਾਠਮੰਡੂ 26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਏ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਉਭਰਨ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵਿੱਤ ਸਕੱਤਰ ਘਨਸ਼ਿਆਮ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੰਤਰੀ ਵਾਗਲੇ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤੀ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਦੇ ਸੱਦੇ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੱਖਣੀ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ-ਰੋਜ਼ਾ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਏਜੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਸ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸਹਿਯੋਗ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਨੋਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੀਤਾਰਮਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ, ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ 26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਮੰਗਣਗੇ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਰਿਸਕ ਰਿਡਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਥਾਰਟੀ (ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਫ਼ਤ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਥਾਰਟੀ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਨਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਘਾਤਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1,399 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ 5,179 ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਸੀ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਲੈਨਿੰਗ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਰਿਸਕ ਰਿਡਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਥਾਰਟੀ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਤਕਨੀਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ‘ਰੈਪਿਡ ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਨੀਡਸ ਅਸੈਸਮੈਂਟ’ (RDNA) ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ 274.48 ਅਰਬ ਨੇਪਾਲੀ ਰੁਪਏ (NPR) ਦਾ ਭੌਤਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁੱਲ ਨੁਕਸਾਨ 408.28 ਅਰਬ ਨੇਪਾਲੀ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੇ ਅਨੁਮਾਨ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਬਹਾਲੀ ਲਈ 723 ਅਰਬ ਨੇਪਾਲੀ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ।
ਜਦੋਂ 2015 ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਦੇਸ਼ (ਨੇਪਾਲ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਨੀ ਦੇਸ਼ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮੁੜ-ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਾਗਲੇ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੈਅ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਪੀਯੂਸ਼ ਗੋਇਲ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਵਾਗਲੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਦੂਤ ਸ਼ਿਆਮ ਸਰਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਗੋਲਮੇਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ।
ਆਪਣੀ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਨੇਪਾਲੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ‘ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਡਸਟਰੀ’ (CII) ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਨਿਵੇਸ਼-ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਤਰਜੀਹਾਂ ਬਾਰੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇਣਗੇ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਾਗਲੇ ‘ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ’ ਦੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਵਿਕਾਸ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਗੇ।
