ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ; ਇਸ ਦੀਵਾਲੀ ‘ਤੇ ਪਟਾਕੇ ਖਰੀਦਣਾ ਪਵੇਗਾ ਮਹਿੰਗਾ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 17 ਅਕਤੂਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) ਇਸ ਸਾਲ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਵਧੇਰੇ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸ਼ਿਵਕਾਸੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ 30% ਦੇ ਭਾਰੀ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਖਰਚੇ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਸਾਲ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 15 ਤੋਂ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਾਹਕਾਂ ‘ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਾਰਨ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਉਣ ਦਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਟਾਕਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, “ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧਾ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਸਾਲ ਹੋਇਆ ਇਹ ਵਾਧਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ।” ਸ਼ਿਵਕਾਸੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪਟਾਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ, ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਲਫਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹75 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ₹140 ਹੋ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ₹100 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਆ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ, ਸੋਡੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵੀ ਲਗਭਗ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪਟਾਕਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਹਿੰਗੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੇ ਸਲਫਰ ਅਤੇ ਚਿਪਕਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਪਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਕ ਪਟਾਕੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਪਟਾਕੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਰੀਖਣ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ 10 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 24 ਹਾਦਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 41 ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ 39 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ, 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖਤਰਨਾਕ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਮੰਗ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਹੋਰ ਵੱਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਧੀ ਹੋਈ ਕੀਮਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਾਰ ਪਟਾਕੇ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਬਜਟ ਰੱਖਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
