ਲੀਮਾ, 21 ਨਵੰਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) – ਯੂ.ਐਸ. ਜਿਓਲੋਜੀਕਲ ਸਰਵੇ (US Geological Survey) ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ 0009 GMT ‘ਤੇ ਮੱਧ ਪੇਰੂ ਵਿੱਚ 6.7 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ।
ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ, ਜੋ 108.0 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ ਸੀ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ 10.85 ਡਿਗਰੀ ਦੱਖਣੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਅਤੇ 75.98 ਡਿਗਰੀ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ ‘ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੂ.ਐਸ. ਸੁਨਾਮੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (US Tsunami Warning System) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਨਾਮੀ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਚੇਤਾਵਨੀ, ਸਲਾਹ ਜਾਂ ਖ਼ਤਰਾ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਥਾਨਕ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ‘ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲੀਮਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਏ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਮੌਸਮ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਕੁਮਾਮੋਤੋ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ (ਖੇਤਰ) ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਭੂਚਾਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਅਪੀਲ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਆਏ 5.7 ਤੀਬਰਤਾ (ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਨੁਮਾਨ) ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜਾਪਾਨ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਏਜੰਸੀ (JMA) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸੇ ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭੂਚਾਲ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭੂਚਾਲ ਸਥਾਨਕ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੇਰੇ ਲਗਭਗ 2:22 ਵਜੇ ਆਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਦੇ ਅਮਾਕੁਸਾ-ਅਸ਼ਿਕਿਤਾ (Amakusa-Ashikita) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਲਗਭਗ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ ਆਇਆ। ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਤੀਬਰਤਾ ਪੈਮਾਨੇ (ਜੋ 0 ਤੋਂ 7 ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ‘ਤੇ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ‘ਲੋਅਰ 5’ (lower 5) ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ‘ਸਿਨਹੂਆ’ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ, JMA ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਨਾਮੀ ਦੀ ਕੋਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
‘ਜੇ.ਆਰ. ਕਿਊਸ਼ੂ’ (JR Kyushu) ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਮਿਨਾਮਾਤਾ ਅਤੇ ਕੁਮਾ ਦੀਆਂ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਣ (evacuation) ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਹਾਕਾਤਾ ਅਤੇ ਕਾਗੋਸ਼ਿਮਾ-ਚੂਓ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਠ ‘ਕਿਊਸ਼ੂ ਸ਼ਿੰਕਨਸੇਨ’ (Kyushu Shinkansen) ਬੁਲੇਟ ਟ੍ਰੇਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 5,600 ਯਾਤਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ।
JMA ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮੁੱਖ ਟਾਪੂ ‘ਕਿਊਸ਼ੂ’ (Kyushu) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਿਕੋਕੂ ਅਤੇ ਹੋਨਸ਼ੂ ਦੇ ਕੁਝ ਹ 28 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਕੁਮਾਮੋਤੋ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ (ਖੇਤਰ) ਵਿੱਚ 7.1 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ। ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਮਾਪਦੰਡ (seismic scale) ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 7 ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਪਰ ਮਿੱਲ ਦੀ ਚਿਮਨੀ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
1 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਭੂਚਾਲ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 5 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ, ਟੋਕੀਓ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਬਾਰਾਕੀ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਵਿੱਚ 5.9 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 37 ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਸਥਾਨਕ ਮੀਡੀਆ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪਾਈਪਾਂ ਫਟ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਿਆ।