ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 14 ਨਵੰਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) ਅੱਜ ਛਠ ਪੂਜਾ ਦਾ ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ‘ਅਰਘ’ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, 36 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਜਲ ਵਰਤ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਛਠ ਘਾਟਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਤਲਾਬਾਂ ‘ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਜੋ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਣ।ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਵੇਰੇ 4:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਹੀ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ (‘ਘਾਟਾਂ’) ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
‘ਊਸ਼ਾ ਅਰਘ'(ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦੇਣ ਦੀ ਰਸਮ) ਛਠ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਅਤੇ ਉਗਦੇ, ਦੋਵਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਐਤਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ‘ਸੰਧਿਆ ਅਰਘ’ ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ‘ਊਸ਼ਾ ਅਰਘ’ ਨਵੀਂ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਅਤੇ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਛਠੀ ਮਈਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗਦੇ ਹਨ।
ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਲੈ ਕੇ ਘਾਟਾਂ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਲ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਛਠੀ ਮਈਆ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਛਠ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਮਈ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਅਰਘ (ਭੇਟ) ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
‘ਊਸ਼ਾ ਅਰਘ’ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੂਜਾ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਛਠ ਦਾ ਕਠਿਨ ਵਰਤ ਸੰਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਖ਼ਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ, ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਸਵੇਰੇ 4:30 ਵਜੇ ਤੋਂ ਮੈਟਰੋ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਘਾਟਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 1,25,000 ਲੋਕ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਲੋਕ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਚਾਰ ਰੋਜ਼ਾ ਮਹਾਪਰਵ ਛਠ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਨਹਾਏ-ਖਾਏ ਦੀ ਰਸਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦੇਣ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਸ ਚਾਰ ਰੋਜ਼ਾ ਮਹਾਪਰਵ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।























