ਮਨੀਲਾ, 15 ਨਵੰਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) – ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਨੀਲਾ ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ 49ਵਾਂ ‘ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਸਾਊਥਈਸਟ ਏਸ਼ੀਅਨ ਨੇਸ਼ਨਜ਼’ (ASEAN – ਆਸੀਆਨ) ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਸੰਮੇਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇਸ ਸਮੂਹ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।
ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ, ਆਸੀਆਨ ਦੇ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚਿੰਨ੍ਹ (emblem) ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ‘ਤਿਮੋਰ-ਲੇਸਤੇ’ (Timor-Leste) ਹੁਣ ਇਸ ਖੇਤਰੀ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫਰਡੀਨੈਂਡ ਰੋਮੁਆਲਡੇਜ਼ ਮਾਰਕੋਸ ਜੂਨੀਅਰ — ਜੋ ‘ਆਸੀਆਨ 2026’ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵੀ ਹਨ — ਨੇ ‘ਆਸੀਆਨ ਡਿਜੀਟਲ ਇਕਾਨਮੀ ਫਰੇਮਵਰਕ ਸਮਝੌਤਾ’ (ASEAN Digital Economy Framework Agreement) ਆਸੀਆਨ ਦੇ ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲ ‘ਕਾਓ ਕਿਮ ਹੌਰਨ’ (Kao Kim Hourn) ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਆਸੀਆਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਆਸੀਆਨ ਸਕੱਤਰੇਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਆਸੀਆਨ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਤਬਦੀਲੀ (digital transformation) ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੀ, ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰੀ ਡਿਜੀਟਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ 2027 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਬੈਠਕਾਂ 15 ਤੋਂ 17 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਚੱਲਣਗੀਆਂ। ਮਾਰਕੋਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਸੀਆਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਚੱਜਾ ਅਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਜਵਾਬ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲੁਈਜ਼ ਇਨਾਸੀਓ ਲੂਲਾ ਡਾ ਸਿਲਵਾ ਨੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ।
ਆਸੀਆਨ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ।
1967 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਇਸ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਬਰੂਨੇਈ, ਕੰਬੋਡੀਆ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਲਾਓਸ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਮਿਆਂਮਾਰ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਵੀਅਤਨਾਮ ਅਤੇ ਤਿਮੋਰ-ਲੇਸਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਤਿਮੋਰ-ਲੇਸਤੇ ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿਖੇ ਹੋਏ 4 ASEAN ਦੁਆਰਾ ‘X’ (ਟਵਿੱਟਰ) ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ‘ASEAN ਕਮਿਊਨਿਟੀ’ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ASEAN ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।
ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ASEAN ਦੇ ‘ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ’ (SOM) ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ASEAN ਦੀ ‘ਰਾਜਨੀਤਿਕ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਮਿਊਨਿਟੀ’ (ASEAN Political-Security Community) ਲਈ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਸੈਕਟਰੀ-ਜਨਰਲ, ਮਾਣਯੋਗ ਡਾਟੋ ਅਸਤਾਨਾ ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
