PU ਦੇ ਲਾਅ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ‘ਚ “ਗੱਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ” ਓਰੀਐਂਟੇਸ਼ਨ ਸੰਮੇਲਨ
– ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਕਈ ਨੁਕਤੇ ਕੀਤੇ ਸਾਂਝੇ
– ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵੱਲੋਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਵਿਆਪੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਸੱਦਾ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 11 ਮਾਰਚ, 2026 – ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲਾਅ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਨੇ ਅੱਜ “ਗੱਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ” ਓਰੀਐਂਟੇਸ਼ਨ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਗਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਬੌਧਿਕ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਜਿਸਨੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਬਾਅ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ ਵਿਆਪੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਚੁਣੌਤੀ ਲਈ ਲਾਂਚਪੈਡ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਂਥਮ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਚ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੋਈ:
ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸੱਦਾ:
ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸਰਪ੍ਰਸਤ, ਪ੍ਰੋ. ਰੇਣੂ ਵਿਗ ਨੇ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕੀਤੀ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਠੋਸ ਹੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨਾ:
ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ, ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਨੇਤਾ ਵੀ ਹਨ , ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਤੀ “ਜਾਗਣ” ਲਈ ਇੱਕ ਉਤੇਜਕ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਗੱਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ” ਪਹਿਲ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ
ਮਿਸਲ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਅਜੈਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ (ਯੂਬੀਐਸ), ਪੀਯੂ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਐਮਬੀਏ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸੰਕਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਰਾਜ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਲੱਭਿਆ ਹੈ। “ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਉਦੋਂ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਹੁਣ ਵੀ ਹੱਲ ਕਰਾਂਗੇ,” ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਰਾਜ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਡੇਟਾ-ਅਧਾਰਤ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ:
ਕਾਲਜ ਵਿਕਾਸ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਡੀਨ, ਪ੍ਰੋ. ਰਵੀ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਫਲ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਉੱਦਮਤਾ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਤਕਨੀਕੀ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਅਤੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਸ਼ਨ ਰੋਡਮੈਪ:
ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਤਕਨੀਕੀ ਢਾਂਚਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ:
ਡਾ. ਰੋਹਿਤ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ, ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ, ਨੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਨੂੰ “ਗੱਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ” ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਈਆਰਡੀਸੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਖੀ ਚੇਤਨ ਸਹੋਰੇ ਨੇ ਪੇਂਡੂ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ, ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ “ਕਿਉਂ” ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਪ੍ਰੋ. ਅਨਿਲ ਕੇ. ਅੰਗਰੀਸ਼ ਨੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਸ਼ਨ ਰਣਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਮਾਗਮ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ:
ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਫੈਕਲਟੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੁੜਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ। ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁਲਦਸਤੇ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸੰਮੇਲਨ ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਨੋਟ ‘ਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਥੀਮ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮੂਹਿਕ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੇ ਨਾਲ: “ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਵਾਲ – ਤੁਹਾਡਾ ਜਵਾਬ” (ਸਵਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹੈ – ਜਵਾਬ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ)।
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ‘ਗੱਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ’ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸੈਮੀਨਾਰ ਦੌਰਾਨ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਪ੍ਰੋ. ਰੇਣੂ ਵਿੰਗ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਹਿਮ ਨੁਕਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹੋਂਦ, ਵਿਰਸਾ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਸ਼ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨ:
1. ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਰਾਖੀ
ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਰਗੇ ਉੱਚ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਰਹੀ ਹੈ।
2. ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੂਪ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ‘ਸਟੇਟਸ’ (ਦਰਜੇ) ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹੱਕਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ।
3. ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਪਰਵਾਸ (Brain Drain)
ਸੈਮੀਨਾਰ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਪਰਵਾਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਵਰਗ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੂਬੇ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।
4. ਵਿਦਿਅਕ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋ. ਰੇਣੂ ਵਿਗ ਨੂੰ ਮੁਖ਼ਾਤਬ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕੋਰਸਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ (Research) ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਿਸਾਨੀ, ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋਣ।
ਮੁੱਖ ਨੁਕਤਾ: ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਸਿਰਫ਼ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਕਿੱਲ (Skills – ਹੁਨਰ) ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
ਹੁਨਰ (Skills) ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਮਾਤਾ ਚਰਨਕਮਲ ਕੌਰ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਕਰਤਾਰ ਆਸਰਾ ਟਰਸੱਟ ਨੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ
* ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ: ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੀਆਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕਿਹੜੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਦੇਖਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਮ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਕਿੱਲਡ (ਹੁਨਰਮੰਦ) ਨੌਜਵਾਨ ਕਦੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
* ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ: ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੋਲ ਕੋਈ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹੁਨਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰੋਬਾਰ (Startup) ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
* ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗ: ਜੇਕਰ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਵੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁਨਰ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਲੰਬਿੰਗ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਕੰਮ, ਕੋਡਿੰਗ, ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਆਦਿ) ਦੀ ਕੀਮਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਸਕਿੱਲਸ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ?
* ਤਕਨੀਕੀ ਹੁਨਰ (Technical Skills): ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ, ਡਾਟਾ ਐਨਾਲਿਸਿਸ, ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ।
* ਸੰਚਾਰ ਕਲਾ (Communication Skills): ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਹਿਣ ਦੀ ਜਾਚ।
* ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਗਿਆਨ: ਜੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ। ਅੱਜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹੁਨਰ (Skills) ਹਨ, ਤਾਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਕੋਰਸ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਹਨ ਜੋ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ: ਸਰਦਾਰ ਅਜੇਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਮੁੱਖ ਸੇਵਾਦਾਰ ਮਿਸਲ ਸਤਲੁਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ
1. ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਹੁਨਰ (Digital Skills)
ਇਹ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਹੈ:
* ਡਿਜੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ (Digital Marketing): ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰਨਾ। ਇਹ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸਿੰਗ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ।
* ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ (Graphic Designing): Canva, Photoshop ਜਾਂ Illustrator ਸਿੱਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਲੋਗੋ, ਪੋਸਟਰ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
* ਡਾਟਾ ਐਂਟਰੀ ਅਤੇ ਐਕਸਲ (Advanced Excel): ਹਰ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
2. ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਨਰਮ ਹੁਨਰ (Soft Skills)
ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਵੀ ਅਕਸਰ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਉਸਾਰੀ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ:
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ (Spoken English): ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਧਨ ਹੈ।
* ਪਬਲਿਕ ਸਪੀਕਿੰਗ (Public Speaking): ਸਟੇਜ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਡਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕਲਾ।
* ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੀ ਤਿਆਰੀ: ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ (Body Language) ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ।
3. ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਹੱਥੀਂ ਹੁਨਰ (Technical/Vocational Skills)
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹਨ:
* ਸੋਲਰ ਪੈਨਲ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨ: ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਸੋਲਰ ਊਰਜਾ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਫਿਟਿੰਗ ਅਤੇ ਰਿਪੇਅਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮੰਗ ਹੈ।
* ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਲੈਪਟਾਪ ਰਿਪੇਅਰ: ਇਹ ਕਦੇ ਨਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਹੈ।
* ਵੀਡੀਓ ਐਡੀਟਿੰਗ: ਯੂਟਿਊਬ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੀਡੀਓ ਐਡੀਟਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਮੰਗ ਹੈ।
4. ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਵੇਂ ਹੁਨਰ (Agri-Business)
ਪੰਜਾਬੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਅਸੀਂ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਸਿੱਖਣਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ:
* ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ (Food Processing): ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵੇਚਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦ (ਜਿਵੇਂ ਆਚਾਰ, ਜੂਸ, ਪੈਕਡ ਫੂਡ) ਬਣਾ ਕੇ ਵੇਚਣਾ।
* ਡਰੋਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ: ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਸਪਰੇਅ ਜਾਂ ਨਿਰੀਖਣ ਲਈ ਡਰੋਨ ਚਲਾਉਣਾ ਸਿੱਖਣਾ।
ਕਿੱਥੋਂ ਸਿੱਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
* PU Chandigarh (SWAYAM/MOOCs): ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਈ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ ਹਨ।
* YouTube: ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗਿਆਨ ਲੈਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਧਨ।
* Coursera/Udemy: ਘੱਟ ਫੀਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ।
* ITI/Skill Development Centers: ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਕੇਂਦਰ।
ਮੁੱਖ ਸਲਾਹ: ਡਿਗਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ‘ਇੰਟਰਵਿਊ’ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਤੁਹਾਡਾ ‘ਹੁਨਰ’ (Skill) ਤੁਹਾਨੂੰ ‘ਨੌਕਰੀ’ ਦਿਵਾਏਗਾ।ਸਿੱਟਾ: ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਰਗੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਮਾਹੌਲ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਰਫ਼ ‘ਪੇਪਰ ਪਾਸ’ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾ ਪੜ੍ਹਨ, ਸਗੋਂ ਕੁਝ ‘ਬਣਨ’ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨ।
ਹੋਰ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲਿੰਕ ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ : https://wishavwarta.in/
