BRICS ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ : ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 12 ਸਤੰਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ): ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ (MEA) ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ 18ਵੇਂ BRICS ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ, BRICS ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਹਿਮੀਅਤ, ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੁਨੀਆ ਅਤੇ ‘ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ’ (Global South) ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਵਧਦੇ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਿੱਚ ਜਤਾਏ ਗਏ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ (MEA) ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਸੁਧਾਕਰ ਦਲੇਲਾ ਵੱਲੋਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 18ਵੇਂ BRICS ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਦਲੇਲਾ ਨੇ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਯਤਨ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ; ਇਹ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਕੰਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ ਜੋ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ BRICS ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸੰਭਾਲੀ ਸੀ। ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਅਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਸਮੂਹਾਂ, ਮੰਤਰੀ ਪੱਧਰੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ, ਵਰਕਿੰਗ ਗਰੁੱਪ ਮੀਟਿੰਗਾਂ, ਵਪਾਰਕ ਸੈਸ਼ਨਾਂ, ਲੋਕ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਤਹਿਤ 350 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀਗਤ (ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ) ਅਤੇ ਵਰਚੁਅਲ, ਦੋਵਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ।”
ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ BRICS ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਸੈਸ਼ਨ ‘ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਗਲੋਬਲ ਗਵਰਨੈਂਸ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਪੱਖੀਵਾਦ (multilateralism) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ’ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, BRICS ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸਹਿਮਤੀ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਗਵਰਨੈਂਸ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ, ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸੁਧਾਰਾਂ – ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇ – ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿੱਤੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਸਮਰਥਨ ਦੁਹਰਾਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ‘ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ’ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਵਾਜ਼ ਮਿਲ ਸਕੇ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚਰਚਾ ਨੇ BRICS ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਧਾਰਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਆਪਸੀ ਸਤਿਕਾਰ, ਸਮਾਨਤਾ, ਏਕਤਾ, ਖੁੱਲ੍ਹੇਪਣ, ਸਮਾਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ‘ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋ ਸਕੱਤਰ ਦਲੇਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ‘ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ’ (ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ) ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ, ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਬ੍ਰਿਕਸ (BRICS) ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਕ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ-ਮੁਖੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾ ਸਕਣ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਚਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਬ੍ਰਿਕਸ ਟ੍ਰੋਇਕਾ’ (BRICS Troika) ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਸਨ ਸੁਧਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦਾ ਰੋਡਮੈਪ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ (seafarers) ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਇੱਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ‘ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ’ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਸਬੰਧੀ ਸਹਾਇਤਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤੇ ਉੱਭਰਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
“ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਘੋਸ਼ਣਾ-ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਕਸ (BRICS) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ,” ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ।
ਸੀਨੀਅਰ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ – ਲਚਕਤਾ, ਨਵੀਨਤਾ, ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ – ਦੇ ਤਹਿਤ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਹਾਰਕ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।
ਸਕੱਤਰ ਦਲੇਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਬ੍ਰਿਕਸ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ‘ਭਾਰਤ ਇਨੋਵੇਟ’ (Bharat Innovate) ਦਾ ਦੌਰਾ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਡੇ ਜਨਤਕ ਆਗੂਆਂ, ਭਾਈਵਾਲਾਂ, ਵਫ਼ਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੰਮੇਲਨ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ‘ਭਾਰਤ ਇਨੋਵੇਟ’ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ, ਉੱਦਮਤਾ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਅਤੇ ‘ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਬ੍ਰਿਕਸ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਘੋਸ਼ਣਾ-ਪੱਤਰ’ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।
ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, “ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ (ਚੇਅਰਸ਼ਿਪ) ਦੀ ਅਸਲ ਪਰਖ ਸਿਰਫ਼ ਆਯੋਜਿਤ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਸਗੋਂ ਇਹ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਤੀਜਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।”
