Punjab ‘ਚ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ: ਮੰਗ ਵਧੀ, ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਦਬਾਅ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 10 ਸਤੰਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ): ਪੰਜਾਬ ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੂਬੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਉਤਪਾਦਨ ਮੰਗ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਬੇ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ‘ਤੇ ਵਧਦਾ ਦਬਾਅ ਸੰਕਟ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਝੋਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਲਈ ਟਿਊਬਵੈੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਘੱਟ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਕਟਰ ‘ਚ ਬਿਜਲੀ ਮੰਗ ਵਧੀ ਹੈ। 2 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਜਲੀ ਮੰਗ 16,343 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਦਿਨ ਇਹ 6,830 ਮੈਗਾਵਾਟ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਆਪਣਾ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ 4,200-4,600 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਿਹਾ, ਜਦਕਿ ਮੰਗ ਕਰੀਬ 16 ਹਜ਼ਾਰ ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ PSPCL ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਬਿਜਲੀ ਲੈਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੋਲੇ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੋਲੇ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਸੰਕਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਕੋਲਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ PSPCL ਦੇ ਪਲਾਂਟਾਂ ਕੋਲ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਕੋਲਾ ਸਟਾਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦਾ ਔਸਤ PLF ਸਿਰਫ਼ 42 ਫੀਸਦੀ ਰਿਹਾ। ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ (Generation Capacity) ’ਤੇ ਪਿਆ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਹੈ।
ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ 1,500 ਮੈਗਾਵਾਟ (MW) ਤੱਕ ਘਟ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਣਐਲਾਨੇ ਕੱਟ ਲਗਾਉਣੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ, ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਮੁਹਾਲੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੈਰ-ਤਹਿ ਕੀਤੇ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਵੀਂ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਜੋੜਨਾ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਸੁਧਾਰਨਾ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਯੂਨਿਟ ਅੱਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹਨ। ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨਿੱਜੀ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ ਵੀ ਅੱਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੈ। ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੁੱਲ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ 4,800 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ ਲਗਭਗ 4,500 ਮੈਗਾਵਾਟ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਰਾਜਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨਿੱਜੀ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰੋਪੜ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ ਅਤੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ ਅੱਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ 16,000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਤਪਾਦਨ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੰਗ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਪਾਵਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ, ਪੀਐਸਪੀਸੀਐਲ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 11,770 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੀਐਸਪੀਸੀਐਲ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲਿੰਕ ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ : https://wishavwarta.in/
