ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਸਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਕਾਰਨ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ; ਟੀਕਾਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀਆਂ ਬਰਕਰਾਰ: ਰਿਪੋਰਟ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 16 ਸਤੰਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ): ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਖਸਰੇ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਾਰਚ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਘਟ ਰਹੀ ਨਿਯਮਤ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਵਰੇਜ ਅਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਇਮਿਊਨਿਟੀ (ਰੋਗ-ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ) ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 9 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ 1,009 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 100 ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਸਰੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 909 ਮੌਤਾਂ ਨੂੰ ਖਸਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ੱਕੀ ਮੌਤਾਂ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ 19.75 ਮਿਲੀਅਨ (ਲਗਭਗ 1.97 ਕਰੋੜ) ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 18 ਮਿਲੀਅਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟੀਕੇ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਅਸਲ ਅਨੁਮਾਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕਵਰੇਜ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਜਾਂ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ)।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ 2023 ਦੇ ‘ਕਵਰੇਜ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਰਵੇਖਣ’ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਖਸਰਾ-ਰੁਬੈਲਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਕਵਰੇਜ 2019 ਦੇ 88.6 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 2023 ਵਿੱਚ 86 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਦੂਜੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਕਵਰੇਜ 89 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 80.7 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ। ਖਸਰੇ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 95 ਫੀਸਦੀ ਕਵਰੇਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦਸੰਬਰ 2020 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2021 ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਆਖਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ 2026 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰੀ ਵਾਧੂ (ਸਪਲੀਮੈਂਟਰੀ) ਖਸਰਾ-ਰੁਬੈਲਾ ਮੁਹਿੰਮ ਨਹੀਂ ਚਲਾਈ ਸੀ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, “ਇਸ ਲਈ, ਕਵਰੇਜ ਉਸ ਲਗਭਗ 95 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰਹੀ ਜੋ ਖਸਰੇ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਰੋ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ‘ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਪੀਡੈਮਿਓਲੋਜੀ, ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ’ (IEDCR) ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੁਸ਼ਤਕ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਤਬਦੀਲੀ ਕਾਰਨ ਟੀਕਿਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ 2024 ਤੇ 2025 ਵਿੱਚ ਟੀਕਿਆਂ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, “ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮਾਰਚ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ 4 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਨੂੰ ਦੇਸ਼-ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਕੋਪ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ।” ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ 64 ਵਿੱਚੋਂ 58 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
