ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ : ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 24 ਜੂਨ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਜੈਨਰਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਟੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਹੈ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਅਤੇ ਐਕਟਿਵ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਇੰਗ੍ਰੇਡੀਐਂਟਸ (ਏਪੀਆਈ) ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਗਲੋਬਲ ਨਿਰਯਾਤ ਹਿੱਸਾ 2.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ‘ਤੇ ਮਾਮੂਲੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦਵਾਈਆਂ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਲਾਜਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
2025 ਲਈ ਗਲੋਬਲ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਅਤੇ ਏਪੀਆਈ ਆਯਾਤ ਮੰਗ ਦਾ ਮੁੱਲ ਲਗਭਗ $1.3 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 261.2 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਐਕਟਿਵ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਇੰਗ੍ਰੇਡੀਐਂਟਸ (ਏਪੀਆਈ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 26 ਦੀ ਚੌਥੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, “ਭਾਰਤ ਦਾ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸੈਕਟਰ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਥੰਮ੍ਹ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧਾਰ, ਜੈਨਰਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ, ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਏਕੀਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ,”।
ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਭਾਰਤ ਦੇ GDP ਵਿੱਚ 1.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, GVA ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ 7.2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਲਗਭਗ 2.7 ਮਿਲੀਅਨ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ $35.8 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਅਤੇ API ਉਤਪਾਦ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਫਾਇਦਾ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਜੈਨਰਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਰਗੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗਲੋਬਲ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਬਾਇਓਲੋਜਿਕਸ, ਟੀਕੇ, ਇਮਯੂਨੋਲੋਜੀਕਲ ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਥੈਰੇਪਿਊਟਿਕਸ ਵਰਗੇ ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੀਮਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਦੇ ਉਪ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਲਹਿਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਪਾਰ ਖੇਤਰ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਲਚਕੀਲਾਪਣ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਭਾਰਤ ਜੈਨਰਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਸਪਲਾਇਰ ਹੈ ਅਤੇ ਟੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਥੈਰੇਪਿਊਟਿਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਦਲਦੇ ਮੰਗ ਪੈਟਰਨ, ਸਖ਼ਤ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡ, ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਕਾਰ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ,”।
ਲਹਿਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਜੈਨਰਿਕਸ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣਾ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁੱਲ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਪਾਰ ਲਗਭਗ $1.84 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਏਕੀਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ਟੋਕਰੀ ਦੀ ਵਧਦੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
