ED ਨੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 1,424 ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਕੀਤੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ ; 17.82 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਕੁਰਕ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ/ਇੰਫਾਲ, 25 ਅਕਤੂਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) – ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ (ED) ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਐਕਟ’ (PMLA) ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਅਤੇ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਮਿਆਂਮਾਰ ਤੋਂ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ‘ਨਾਰਕੋ-ਹਵਾਲਾ’ (ਨਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਵਾਲਾ ਕਾਰੋਬਾਰ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਿੰਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ED ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਕੰਟਰੋਲ ਬਿਊਰੋ (NCB) ਅਤੇ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ, ED ਨੇ 1,424 ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ 17.82 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੁਰਕ (attach) ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਮੁੱਲ 26 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਚਾਰ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ED ਦੇ ਆਈਜ਼ੌਲ ਅਤੇ ਇੰਫਾਲ ਉਪ-ਜ਼ੋਨਲ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਨੇ 23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ PMLA ਤਹਿਤ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਆਈਜ਼ੌਲ, ਚੰਫਾਈ ਅਤੇ ਲੌਂਗਤਲਾਈ, ਅਤੇ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਚੂਰਾਚਾਂਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਮਿਆਂਮਾਰ ਤੋਂ ਹੈਰੋਇਨ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਮੈਥਾਮਫੇਟਾਮਾਈਨ (methamphetamine) ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋਈ ਕਮਾਈ ਦੇ ਹਵਾਲਾ ਜ਼ਰੀਏ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਕੰਟਰੋਲ ਬਿਊਰੋ (NCB) ਅਤੇ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿਰੁੱਧ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ, ED ਨੇ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਅਤੇ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ‘ਨਾਰਕੋ-ਹਵਾਲਾ’ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 1,424 ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ‘ਨਾਰਕੋ-ਹਵਾਲਾ’ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੀ 17.82 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੁਰਕ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ED ਨੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰਕੇ 8.19 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੁਣ ਕੁੱਲ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਮੁੱਲ 26 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਪੀਐਮਐਲਏ ਦੀ ਧਾਰਾ 19 ਤਹਿਤ ਛੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ – ਤਿੰਨ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ। ਚਾਰ ਹੋਰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ, ਜੋ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂਇਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ-ਫੋਰ-ਅਰੈਸਟ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਐਨਡੀਪੀਐਸ ਐਕਟ, 1985 ਦੇ ਤਹਿਤ ਐਫਆਈਆਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਤਿੰਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈਡੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਿਆਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਿੰਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੇ ਇੱਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਨਾਰਕੋ-ਹਵਾਲਾ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਚੰਫਾਈ, ਆਈਜ਼ੌਲ ਅਤੇ ਲਾਂਗਟਲਾਈ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕੋ ਸੈੱਟ ਨੇ ਮਨੀਪੁਰ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ, ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਡਰੱਗ ਪੈਸੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਨਾਲ ਸੈਟਲ ਕੀਤਾ।
NDPS ਐਕਟ, 1985 ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਰਜ FIRs ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ED (ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ) ਨੇ ਤਿੰਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ‘ਨਾਰਕੋ-ਹਵਾਲਾ’ (ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਵਾਲਾ) ਤੰਤਰ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਚੰਫਾਈ, ਆਈਜ਼ੌਲ ਅਤੇ ਲੌਂਗਤਲਾਈ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ, ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪੈਸਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਨਾਲ ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ, ਜੋ ਮਿਆਂਮਾਰ ਨਾਲ 1,643 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ (ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ) ਸਰਹੱਦ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ‘ਗੋਲਡਨ ਟ੍ਰਾਈਐਂਗਲ’ (Golden Triangle) ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਸਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਅਤੇ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈਰੋਇਨ ਅਤੇ ਮੈਥਾਮਫੇਟਾਮਾਈਨ (methamphetamine) ਗੋਲੀਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਤਾਂ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੀ ਖਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਅਸਾਮ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਕਮਾਇਆ ਗਿਆ ਪੈਸਾ ਵਾਪਸ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਿਆਂਮਾਰ ਸਥਿਤ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਚੰਫਾਈ-ਜ਼ੋਖਾਵਥਾਰ (Champhai-Zokhawthar) ਖੇਤਰ ਰਾਹੀਂ ਦੋ-ਪਾਸੜ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਰਸਾਇਣ (precursor chemicals) ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਮਿਆਂਮਾਰ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ‘ਮੈਸਰਜ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਿਵ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ਿਜ਼’ (M/s Krishiv Enterprises) ਨੇ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 2024 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਭਗ 32 ਟਨ ‘ਕੈਫੀਨ ਐਨਹਾਈਡ੍ਰਸ’ (Caffeine Anhydrous) ਅਤੇ 10 ਟਨ ‘ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਕਲੋਰਾਈਡ ਐਨਹਾਈਡ੍ਰਸ’ (Aluminium Chloride Anhydrous) ਭੇਜੇ। ਇਹ ਸਾਮਾਨ ਨਿਯਮਤ ‘ਈ-ਵੇਅ ਬਿੱਲਾਂ’ (E-way bills) ਅਤੇ GST ਇਨਵੌਇਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਈਜ਼ੌਲ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਛੋਟੀਆਂ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਨਰਲ ਸਟੋਰ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਨਿਰਮਾਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਲੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾਵਾਂ (front consignees) ਤੋਂ, ਇਹ ਰਸਾਇਣ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗੋਲੀਆਂ ਬਣਾ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈਰੋਇਨ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਮੈਥਾਮਫੇਟਾਮਾਈਨ (methamphetamine) ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਖਾਵਮਾਵੀ (Khawmawi) ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਥਿਤ ਜ਼ੋਖਾਵਥਾਰ (Zokhawthar) ਸਰਹੱਦੀ ਨਾਕੇ ‘ਤੇ ‘ਟਿਆਉ’ (Tiau) ਦਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਪਾਰ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਫਾਈ (Champhai) ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਇਹ ਚੰਫਾਈ-ਆਈਜ਼ੌਲ ਸੜਕ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ-06A ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਆਈਜ਼ੌਲ, ਵੈਰੇਂਗਟੇ (Vairengte) ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
