ਘੁੱਗੀ ਦਾ ਉਸਤਾਦ: ਹਰ ਫ਼ਨ ਮੌਲਾ ਚਾਚਾ ਰੌਣਕੀ ਰਾਮ – ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 29 ਜੁਲਾਈ
ਬਲਵਿੰਦਰ ਬਿੱਕੀ ਉਰਫ਼ ਚਾਚਾ ਰੌਣਕੀ ਰਾਮ ਦਾ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਰਾਤੀ ਸਾਂ ਜਦ ਉਹ ਰੇਣੂੰ ਨੂੰ ਵਿਆਹੁਣ ਗਿਆ।
ਬਾਰਾਤ ਵਿੱਚ ਚਾਚਾ ਰੌਣਕੀ ਰਾਮ ਤਾਂ ਘੋੜੀ ਤੇ ਸੀ ਪਰ ਬਾਰਾਤ ਅੱਗੇ ਪੂਰਾ ਕਲਾਵੰਤ ਜਲੰਧਰ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ
ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਬੜੇ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੇ ਹਾਸ ਵਿਅੰਗ ਕਲਾ, ਖੇਡਾਂ, ਲੋਕ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਿੱਕੀ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਲੌਕਿਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਬਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆ ਹੈ।
ਬਲਵਿੰਦਰ ਬਿੱਕੀ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਮ ਚਾਚਾ ਰੌਣਕੀ ਰਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਾ ਮਿਸਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹਨ। 1978-79 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮ/ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ/ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਬੇਹੱਦ ਮਕਬੂਲ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (FTII), ਪੁਣੇ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਨਿਰਮਾਤਾ/ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਜਲੰਧਰ ਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਲਈ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਸਾਲ 1996 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਆਗਮਨ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ (ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਸਾਰਣ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੁੱਕ-ਅੱਪ ਰਾਹੀਂ) ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ/ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਲਵਿੰਦਰ ਬਿੱਕੀ ਹੀ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕ੍ਰਿਕਟ 1996 ਦੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦਾ ਉਹ ਇਕਲੌਤਾ ਖੇਡ ਨਿਰਮਾਤਾ/ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਟਲਾਂਟਾ ਓਲੰਪਿਕ (1996) ਅਤੇ ਸਿਡਨੀ ਓਲੰਪਿਕ (2000) ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਸੀ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਜੌਨ ਐਂਟੋਨੀਓ ਸਮਾਰਾਂਚ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਲਾਘਾ ਮਿਲੀ।
ਉਹ ਇਕਲੌਤਾ ਪੰਜਾਬੀ ਖੇਡ ਨਿਰਮਾਤਾ (Sports Producer) ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ‘ਟ੍ਰਾਂਸ ਵਰਲਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ’ (TWI), ‘ਵਰਲਡ ਟੈੱਲ’ (World Tel) ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ‘ਚੈਨਲ 9’ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੰਜ-ਰੋਜ਼ਾ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸੀਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ-ਨਿਰਮਾਣ (co-production) ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੇ ਵੈਰਾਇਟੀ ਸ਼ੋਅਜ਼—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ‘ਰੌਣਕ ਮੇਲਾ’, ‘ਪਟਾਰੀ’, ‘ਕੱਚ ਦੀਆਂ ਮੁੰਦਰਾਂ’ ਅਤੇ ‘ਉਲਟਾ-ਪੁਲਟਾ’—ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਾਸ-ਰਸ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗ ਭਰਪੂਰ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕਿੱਟਾਂ (ਛੋਟੇ ਨਾਟਕਾਂ) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਕੇ ਵੀ ਲੋਕ ਮਨਾਂ ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਹ ਪੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਦੋਆਬਾ ਕਾਲਜ, ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਨਾਟਕੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ 1977 ਤੋਂ 1979 ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ‘ਕਾਲਜ ਰੋਲ ਆਫ਼ ਆਨਰ’ (College Roll of Honour) ਅਤੇ ‘ਕਾਲਜ ਕਲਰ’ (College Colour) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਲਵਿੰਦਰ ਬਿੱਕੀ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦਾ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੁਮੈਂਟੇਟਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਲਾਈਵ ਕੁਮੈਂਟਰੀ ਕੀਤੀ।
ਬਿੱਕੀ ਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਪੂਰਵ-ਸੰਧਿਆ (New Year Eve) ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ‘ਲਾਰਾ-ਲੱਪਾ’, ‘ਬੱਲੇ-ਬੱਲੇ-ਸ਼ਾਵਾ-ਸ਼ਾਵਾ’, ‘ਬਚ ਕੇ ਮੋੜ ਤੋਂ’, ‘ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ’ ਆਦਿ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ, ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ‘ਵਰਾਇਟੀ ਸ਼ੋਅ’ (variety show) ਵਿੱਚ ‘ਚਾਚਾ ਰੌਣਕੀ ਰਾਮ’ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ, ਜੋ 1988 ਤੋਂ 1993 ਤੱਕ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਕਾਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਸਾਧਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੱਸਣਾ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਣ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ, ਮਾਝਾ ਅਤੇ ਦੋਆਬਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ‘ਫਿਲਮ ਸਟਾਰ ਨਾਈਟਸ’ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਅਨੇਕਾਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਮੇਡੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ।ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸ਼ੋਅਜ਼ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਿਮਲਾ, ਕੁੱਲੂ, ਮਨਾਲੀ, ਪਾਲਮਪੁਰ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ, ਡੇਰਾ ਗੋਪੀਪੁਰ, ਸੋਲਨ ਅਤੇ ਰਾਮਪੁਰ ਬੁਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਲਾਵੀ ਮੇਲਾ ਆਦਿ) ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਕਾਮੇਡੀ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਾਲਕਟੋਰਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਖੇ ‘ਪੰਜਾਬ ਦਿਵਸ’ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਜੀ ਨਾਲ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਕੱਠੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਖੇਡ ਕਲੱਬਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੂੰ ‘ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਸੁਧਿਆਣਾ ਵੱਲੋਂ 1998 ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਿੱਕੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਵੀ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ‘ਰੋਲ ਆਫ਼ ਆਨਰ’ (ਨਾਟਕ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ‘ਕਾਲਜ ਕਲਰ’ (College Colour) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਲਵਿੰਦਰ ਬਿੱਕੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਡਰਾਮਾ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਨਾਟਕਾਂ/ਸਕਿੱਟਾਂ/ਫੀਚਰਾਂ/ਜਿੰਗਲਾਂ/ਸਪਾਟਸ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਖੇਡ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੀ ਲਾਈਵ ਅਤੇ ਬੈਕਗ੍ਰਾਉਂਡ ਕੁਮੈਂਟਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਬਿੱਕੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਜਲੰਧਰ ਦੇ ‘ਰੋਜ਼ਾਨਾ “ਉੱਨਤ ਖੇਤੀ’ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ‘ਖੇਤੀ-ਬਾੜੀ’ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇਹਾਤੀ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਰੌਣਕੀ ਰਾਮ ਨਾਮ ਹੇਠ ਕਈ ਸਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਮੈਂ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰ , ਖੇਡ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਪਖਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਜਿੰਨੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਾਂ ਥੋੜੀ ਹੈ।
