ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ/ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, 21 ਨਵੰਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) ਗੁਜਰਾਤ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ, ਰੇਲ-ਆਧਾਰਿਤ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 20 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਹੋਟਲ ਤਾਜ ਵਿਖੇ ‘ਟਰੇਡ ਮੀਟ 2026’ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਪੱਛਮੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਡਿਵੀਜ਼ਨ, ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਅੰਬਾਲਾ ਅਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ, ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਲ ਵੇਅਰਹਾਊਸਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (CWC) ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਪਾਰਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ CWC ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਬਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਅਗਰਵਾਲ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਡੀ.ਆਰ.ਐਮ. ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਅੰਬਾਲਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਡੀ.ਆਰ.ਐਮ. ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਨੋਦ ਭਾਟੀਆ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਮੈਨੇਜਰ (ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ) ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਨੂ ਤਿਆਗੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ CWC ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨ ਚਰਚਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਗਾਂਧੀਧਾਮ (ਕੱਛ) ਅਤੇ ਮੇਹਸਾਣਾ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਲ ਰਾਹੀਂ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਗਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਡੀ.ਆਰ.ਐਮ. (DRM) ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼
ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਪੱਛਮੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਰੇਲਵੇ ਮੈਨੇਜਰ (DRM) ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਰੇਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਬਿਜਲੀਕਰਨ, ਸਮਰਪਿਤ ਮਾਲ ਗਲਿਆਰਿਆਂ (Dedicated Freight Corridors), ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਮਾਲ ਟਰਮੀਨਲਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਇੰਜਣਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੀਆਂ ਨਵੀਨਤਮ ਤਕਨੀਕਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਰੇਲਵੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਅੱਜ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਸਤਾਰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਪਜ ਲਈ ਨਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਿਰਜਣ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਸੰਪਰਕ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।”
ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਨਿਵੇਸ਼, ਵਿਆਪਕ ਬਿਜਲੀਕਰਨ, ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ (ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ) ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ।
ਦੋ-ਪਾਸੜ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਨਾਲ ਲਾਗਤਾਂ ਘਟਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਗੁਜਰਾਤ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ-ਪਾਸੜ ਰੇਲ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਡੀ.ਆਰ.ਐਮ. (DRM) ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਹੋਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਚੌਲ, ਆਲੂ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਕੰਟੇਨਰ ਲੈ ਕੇ ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਗੁਜਰਾਤ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਗੱਡੀਆਂ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਸਾਮਾਨ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੱਕੜ, ਨਮਕ, ਖਾਦਾਂ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਕੰਟੇਨਰ—ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ। ਇਸ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ (ਰੇਕਾਂ) ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਘਟੇਗੀ, ਵੈਗਨਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਵਰਤੋਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣੇਗੀ ਅਤੇ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧੇਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਵਾਲੀ (ਕਿਫਾਇਤੀ) ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਵਧਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਦੋ-ਪਾਸੜ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਮਾਡਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਪਾਰੀਆਂ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ—ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇ।
ਗੁਜਰਾਤ ਦੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਥਾਹ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਤਪਾਦਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਡਲਾ, ਮੁੰਦਰਾ ਅਤੇ ਟੂਨਾ-ਟੇਕਰਾ ਵਰਗੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ; ਗਾਂਧੀਧਾਮ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਨਮਕ ਦਾ ਕਲੱਸਟਰ; ਪਾਲਨਪੁਰ-ਡੀਸਾ ਦਾ ਆਲੂ ਉਤਪਾਦਕ ਖੇਤਰ; ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ-ਸਾਨੰਦ ਦਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, *“ਰੇਲਵੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗਾਂ ‘ਤੇ ਮਾਲ ਦਾ ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਵਪਾਰੀਆਂ, ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲਾਭ ਹੋਣਗੇ।”*
ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਸੀਡਬਲਯੂਸੀ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਐਂਡ-ਟੂ-ਐਂਡ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਹੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ
ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵੇਅਰਹਾਊਸਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਸੀਡਬਲਯੂਸੀ) ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਡੀਆਰਐਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਟੇਸ਼ਨ-ਤੋਂ-ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਆਪਕ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਹੱਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, *”ਅੱਜ ਵਪਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਖੇਤਾਂ, ਫੈਕਟਰੀਆਂ, ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਲਾਂ, ਜਾਂ ਗੋਦਾਮਾਂ ਤੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰ, ਬੰਦਰਗਾਹ ਜਾਂ ਅੰਤਿਮ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਰੇਲਵੇ, ਕੇਂਦਰੀ ਵੇਅਰਹਾਊਸਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤ-ਤੋਂ-ਅੰਤ ਆਵਾਜਾਈ ਹੱਲ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”*
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਰੇਲਵੇ ਟਰਮੀਨਲਾਂ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਟੋਰੇਜ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਕਾਰਗੋ ਇਕਜੁੱਟਤਾ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈਂਡਲਿੰਗ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਆਖਰੀ-ਮੀਲ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਲਾਭ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਵਧਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
*”ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰੇਲਵੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਗੋਂ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਉੱਦਮੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਵਿਕਲਪ ਬਣੇ।”*
ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ ਟਿਕਾਊ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਰੇਲ ਰਾਹੀਂ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਲਾਭਾਂ ‘ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਮਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਰੇਲਵੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ—ਘੱਟ ਲਾਗਤ, ਘੱਟ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ, ਵਧੇਰੇ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ। ਸੜਕੀ ਆਵਾਜਾਈ ਤੋਂ ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਵੱਲ ਵਧੇਰੇ ਮਾਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਵਾਜਾਈ ਖਰਚੇ ਘਟਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਊਰਜਾ ਦੀ ਬੱਚਤ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।”
ਆਧੁਨਿਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਇੰਜਣਾਂ (ਲੋਕੋਮੋਟਿਵਜ਼), ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਲ-ਵਾਹਕ ਡੱਬਿਆਂ, ਕੰਟੇਨਰ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ‘ਗਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਾਰਗੋ ਟਰਮੀਨਲਾਂ’ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਆਵਾਜਾਈ ਹੱਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਪਾਰਕ ਅੰਕੜੇ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2024 ਤੱਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਜੀ.ਐੱਸ.ਟੀ. (GST) ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਪਾਰਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉਪਲਬਧ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਗਾਂਧੀਧਾਮ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 3.34 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਲੋਹਾ ਅਤੇ ਸਟੀਲ; ਗਾਂਧੀਧਾਮ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 0.22 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਬਣੇ ਉਤਪਾਦ; ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਕੱਛ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਲਗਭਗ 6.03 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਹੋਈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਕਰਨਾਲ ਤੋਂ ਕੱਛ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 3.87 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਮੇਹਸਾਣਾ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 70,000 ਟਨ ਆਲੂਆਂ ਦੀ ਮੌਸਮੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗਾਂ ‘ਤੇ ਰੇਲ-ਆਧਾਰਿਤ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੀ ਸੰਭਾਵੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕਿਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ
ਡੀ.ਆਰ.ਐੱਮ. (DRM) ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ ਜਿੱਥੇ ਮਾਲ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਸਾਲ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਖਾਸ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਅੰਬਾਲਾ ਅਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਲ ਵੇਅਰਹਾਊਸਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (CWC) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਜੂਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਮੌਕੇ ਲੱਭੇ ਜਾ ਸਕਣ।
‘ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ 2047’ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ (ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ) ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ
ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ 2047’ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਰੇਲਵੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਇੱਕ ਕੁਸ਼ਲ ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਵਪਾਰਕ ਮਾਹੌਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸਿਰਫ਼ ਰੇਲਵੇ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ, ਵਪਾਰ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਯਤਨ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਮੰਡੀਆਂ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਘੱਟ ਖਰਚੇ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ, ਅਤੇ ਬਰਾਮਦਕਾਰਾਂ (ਐਕਸਪੋਰਟਰਾਂ) ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸਾਂਝੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ—ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਅੰਬਾਲਾ ਅਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੈਂਟਰਲ ਵੇਅਰਹਾਊਸਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ—ਨਵੇਂ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ, ਰੇਲ ਰਾਹੀਂ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਮੌਕਿਆਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਥਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਲਈ ਨੀਂਹ ਰੱਖੇਗੀ।
ਰੇਲਵੇ, CWC ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਆਪਕ ਗੱਲਬਾਤ
ਇਸ ਵਪਾਰਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਫਰੇਟ ਟਰਮੀਨਲ (ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕੇਂਦਰ), ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰੇਜ, ਬੈਂਕ ਵਿੱਤ, ਕਾਰਗੋ ਹੈਂਡਲਿੰਗ, ਪੈਕੇਜਿੰਗ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਪੜਾਅ ਦੀ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ (first- and last-mile connectivity), ਅਤੇ ਦੋ-ਪਾਸੜ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ ‘ਇਕੱਠੇ ਅੱਗੇ ਵਧੀਏ’ (Grow Together) — ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਮਿਲਣੀ ਗੁਜਰਾਤ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਚਕਾਰ ਰੇਲ-ਆਧਾਰਿਤ ਵਪਾਰਕ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਕਿਫਾਇਤੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਚ ਸਾਬਤ ਹੋਈ।