ਸਿਓਲ, 16 ਨਵੰਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) – ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਕਾਂਗੋ (ਡੀ.ਆਰ.ਸੀ.) ਵਿੱਚ ਈਬੋਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 5,500 ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਹਿੰਸਾ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਣ ਕਾਰਨ, ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਜ਼ਾ ਸਥਿਤੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, 12 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਇੱਥੇ 11,254 ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 5,505 ਮੌਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਦਰ 48.9 ਫੀਸਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਤਰੱਕੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ 400 ਤੋਂ 500 ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬੱਚੇ ਇਸ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ; ਕੁੱਲ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਹੈ। ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਹਰ 10 ਸੰਕਰਮਿਤ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 7 ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (UN) ਦੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, WHO ਦੇ ‘ਹੈਲਥ ਐਮਰਜੈਂਸੀਜ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ’ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਚਿਕਵੇ ਇਹਕਵੇਜ਼ੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ‘ਸਿਨਹੂਆ’ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ – ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ – ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
WHO ਅਜਿਹੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਤੱਕ ਇਲਾਜ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਕਮੀ ਵੱਡੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੁਤੇਮਬੋ ਅਤੇ ਮੋਂਗਬਵਾਲੂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ। ਬੁਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਨਵੇਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ “ਅੱਧੀ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੰਪਰਕ ਟਰੇਸਿੰਗ (ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ) ਅਜੇ ਵੀ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀਨੀਆ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਬਾਹਰੋਂ ਆਏ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਵਾਇਰਸ ਫੈਲਣ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ (ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ) ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖਤਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਤੂਰੀ (Ituri) ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਵੂ (North Kivu) ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼-ਗ੍ਰਸਤ ਪੂਰਬੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ।
ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਉੱਤਰੀ ਕਿਵੂ ਦੇ ਕੈਂਟੀਨ-ਅਲੋਇਆ (Cantine-Aloya) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 66 ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤਿੰਨ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁੱਟ-ਮਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਸ ਹਮਲੇ ਕਾਰਨ ਈਬੋਲਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਪਰਕਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੀ। 11 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਇਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਮਲੇ ਦੀ ਖਬਰ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਬਿਮਾਰੀ ਫੈਲਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ‘ਤੇ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਈਬੋਲਾ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਜੂਲੀਅਨ ਹਾਰਨੇਸ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪੂਰਬੀ ਡੀ.ਆਰ.ਸੀ. (DRC) ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹ, ‘ਅਲਾਇਡ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਫੋਰਸਿਜ਼’ (Allied Democratic Forces) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹਿੰਸਾ, ਇਤੂਰੀ ਅਤੇ ਕਿਵੂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈਬੋਲਾ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਟਰੇਸਿੰਗ ਕਰਨ, ਨਿੱਜੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਲਾ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਫੈਲਣ ਦੇ ਖਤਰੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤਰਜੀਹਾਂ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ।
ਹਾਰਨੇਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵੈਕਸੀਨ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਫੈਲਣਾ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਹ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਘਰਸ਼, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉੱਜੜਨਾ ਅਤੇ ਭੁੱਖਮਰੀ ਸਿਹਤ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਵ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (World Food Program) ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਡੀ.ਆਰ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 29 ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਭਾਵੀ ਟੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਇਲਾਜਾਂ ਦੀ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਂਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ।
ਇਹ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਈਬੋਲਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ 2014-2016 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਈਬੋਲਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਹੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ।























