ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੋਜ ਜਹਾਜ਼ GRSE ਦੁਆਰਾ ਲਾਂਚ
ਕੋਲਕਾਤਾ, 9 ਸਤੰਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) ਗਾਰਡਨ ਰੀਚ ਸ਼ਿਪਬਿਲਡਰਸ ਐਂਡ ਇੰਜੀਨੀਅਰਜ਼ (GRSE) ਲਿਮਟਿਡ, ਜੋ ਕਿ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਨਵਰਤਨ ਰੱਖਿਆ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਦਾਰੇ ਹੈ, ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੋਲਰ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ (NCPOR) ਲਈ ਸਾਗਰ ਮੰਥਨ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੋਜ ਜਹਾਜ਼ (ORV) ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ORV ਹੈ। ਇਹ ਲਾਂਚ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕੀਲ ਲੇਇੰਗ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਿਪਯਾਰਡ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ) ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਚੁਅਲ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਰਹੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ GRSE ਅਤੇ NCPOR ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ।
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ORV 2028 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ। ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਕੁਮਾਰ ਤੁਮਾਲਾ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ GRSE ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਬੰਕਿਮ ਸ਼ਿਪਯਾਰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ, ਸਕੱਤਰ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੋਜ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। “ਅਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਲਈ ਇੱਕ ਮਰੀਨ ਐਕੋਸਟਿਕ ਰਿਸਰਚ ਵੈਸਲ (ARV) ਅਤੇ ਦੋ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੋਜ ਵੈਸਲ (CRV) ਵੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਤੱਕ, ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਕਿ GRSE ਨੇ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੋਂ, ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ GRSE ਨੇ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ,” Cmde PR Hari, IN (Retident), GRSE ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨੇ ਕਿਹਾ।
89.50 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ, 18.80 ਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ORV 5,900 ਟਨ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਗਤੀ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਰੰਤਰ ਰੇਟਿੰਗ (MCR) ‘ਤੇ 14 ਨਾਟ ਹੋਵੇਗੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਡਿਲੀਵਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ORV 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਵੇ ਸਵਾਥ ਮਲਟੀਬੀਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭੂ-ਭੌਤਿਕ ਭੂਚਾਲ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ।
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੰਬਕਾਰੀ ਅਤੇ ਖਿਤਿਜੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੰਚਾਲਨ, ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾਈ (CTD) ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਿੰਗ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਲੈਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੈਵਿਕ ਨਮੂਨਾ ਲੈਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗੀ।
ਖੋਜ ਜਹਾਜ਼ ਸਤਹ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੂਰਿੰਗ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਬੁਆਏ ਓਪਰੇਸ਼ਨ, ਕੋਰਰਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਬਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਲੈਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੇਨ ਬੈਗ ਡਰੇਜ ਨਾਲ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੀ ਡਰੇਡਿੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰੇਗਾ।
ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਨਿਰੀਖਣ, ਸਤਹ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਪ ਵੀ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਉੱਪਰੀ ਹਵਾ ਡੇਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇਗਾ।
ਵਿਗਿਆਨੀ ਬੋਰਡ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਕੰਮ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। GRSE ਕੋਲ ਸਰਵੇਖਣ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਪਯਾਰਡ ਨੇ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਰਵੇਖਣ ਜਹਾਜ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਸਨੇ 1994 ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਧੁਨੀ ਖੋਜ ਜਹਾਜ਼ INS ਸਾਗਰਧਵਾਨੀ ਨੂੰ ਨੇਵਲ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਐਂਡ ਓਸ਼ੀਅਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਲੈਬਾਰਟਰੀ (NPOL) ਨੂੰ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਜਹਾਜ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ GRSE ਵਿਖੇ ਇਸਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ, GRSE ਦੇ CMD ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ 2025 ਵਿੱਚ GRSE ਵਿਖੇ INS ਸਾਗਰਧਵਾਨੀ ਨੂੰ ਨਵਿਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ NPOL ਲਈ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਨਵੇਂ ARV ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸਾਗਰ ਸਪੰਦਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
