ਸਾਲ 2025 ਦਾ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ-ਬਿਜਲੀ ਵਿਭਾਗ : PUNJAB ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਰਲ; ‘ਰੋਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ’ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ-ਤਿਆਰ ਪਾਵਰ ਗ੍ਰਿਡ ਦੀ ਨੀਂਹ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 28 ਦਸੰਬਰ 2025 (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ):- PUNJAB ਦੇ ਬਿਜਲੀ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਪਾਰ, ਨਿਵੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਅਤੇ ਐਨਆਰਆਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਕੈਬਿਨੇਟ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸੰਜੀਵ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਅੱਜ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਲ 2025 ਦੌਰਾਨ ਬਿਜਲੀ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ, ਉਪਭੋਗਤਾ-ਅਨੁਕੂਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਬਿਜਲੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ਤ੍ਰਿਤ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਬਿਜਲੀ ਕਨੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ-ਮਿੱਤਰ ਸੁਧਾਰ
ਸ਼੍ਰੀ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਪੀਐਸਪੀਸੀਐਲ ਵੱਲੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਐਨਓਸੀ (NOC) ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਅਰਜ਼ੀਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਅੰਡਰਟੇਕਿੰਗ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ। ਬਿਜਲੀ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਫਾਰਮ ਸਰਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਡਿਜ਼ੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਈਜ਼ ਆਫ਼ ਡੂਇੰਗ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਪੀਐਸਪੀਸੀਐਲ ਵੱਲੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਟੈਸਟ ਰਿਪੋਰਟ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਐਲਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਧੀਨ 50 ਕਿਲੋਵਾਟ ਤੱਕ ਲੋਡ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਕਨੈਕਸ਼ਨ, ਵਾਧੂ ਲੋਡ ਜਾਂ ਲੋਡ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਠੇਕੇਦਾਰ ਵੱਲੋਂ ਟੈਸਟ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਂ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ, ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਖੰਭਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਨਵੀਆਂ ਕੇਬਲਾਂ, ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਬਾਕਸ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੱਕ ਸਬ-ਡਿਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਬਾਕੀ 86 ਸਬ-ਡਿਵਿਜ਼ਨਾਂ ਲਈ ਟੈਂਡਰ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਘਰੇਲੂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਬਿਜਲੀ
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਘਰੇਲੂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ (ਡੀਐਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ 300 ਯੂਨਿਟ ਜਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 600 ਯੂਨਿਟ ਤੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਬਿਜਲੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਜੂਰਸ਼ੁਦਾ ਲੋਡ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਦੇ ਲਗਭਗ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੀਰੋ ਬਿਜਲੀ ਬਿੱਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ
ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਧਾਨ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ 8 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਰਵਿਘਨ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਦਯੋਗਿਕ, ਘਰੇਲੂ ਜਾਂ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਕਟੌਤੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਗਈ।
‘ਰੋਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ’ ਪਹਲ: ₹5,000 ਕਰੋੜ ਦਾ ਪਾਵਰ ਇੰਫ਼ਰਾਸਟਰਕਚਰ ਅਭਿਆਨ
‘ਰੋਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ’ ਨਾਮਕ ਮੁੱਖ ਪਹਲ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸ਼੍ਰੀ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯੋਜਨਾ ਅਧੀਨ ₹5,000 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਿੱਸੇਵਾਰ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰੀਵੈਂਪਡ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਸੈਕਟਰ ਸਕੀਮ (RDSS) ਹੇਠ ਵਿੱਤ ਪੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਾਲ 2027 ਤੱਕ ਉਦਯੋਗ, ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਲਈ ਭਵਿੱਖ-ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਿਜਲੀ ਗ੍ਰਿਡ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਰੋਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਗ:
ਸਬ-ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਜ਼ਬੂਤੀਕਰਨ
70 ਨਵੇਂ ਸਬ-ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ
200 ਮੌਜੂਦਾ ਸਬ-ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ
ਲਾਈਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ
ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਘਟਾਉਣ ਲਈ 25,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਜਲੀ ਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਅਪਗ੍ਰੇਡੇਸ਼ਨ
ਫੀਡਰ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ
2,000 ਨਵੇਂ ਫੀਡਰ ਜੋੜੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ 3,000 ਮੌਜੂਦਾ ਫੀਡਰਾਂ ਦਾ ਅਪਗ੍ਰੇਡ
3,600 ਨਵੇਂ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ
4,300 ਪੁਰਾਣੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰਾਂ ਦਾ ਅਪਗ੍ਰੇਡ, ਤਾਂ ਜੋ ਵੋਲਟੇਜ ਸਥਿਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਖਰਾਬੀਆਂ ਘੱਟ ਹੋਣ
ਉਦਯੋਗ-ਮਿੱਤਰ ਕਦਮ
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ (ਜਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 500 ਕੇਵੀਏ, ਜੋ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇ) ਵਾਧੂ ਕਾਂਟ੍ਰੈਕਟ ਡਿਮਾਂਡ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 500 ਕੇਵੀਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ 2000 ਕੇਵੀਏ ਤੱਕ ਦੀ ਮੰਗ ਲਈ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫ਼ੀਜ਼ੀਬਿਲਟੀ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਜਲਦੀ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ।
ਰਿਕਾਰਡ ਬਿਜਲੀ ਮੰਗ ਦੀ ਸਫਲ ਪੂਰਤੀ
ਪੰਜਾਬ ਨੇ 5 ਜੁਲਾਈ 2025 ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 16,670 ਮੇਗਾਵਾਟ ਦੀ ਪੀਕ ਬਿਜਲੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਦਿਨ ਦਰਜ 14,961 ਮੇਗਾਵਾਟ ਨਾਲੋਂ 11.42 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੱਧ ਸੀ।
ਇਸ ਨਾਲ 28 ਜੂਨ 2025 ਨੂੰ ਦਰਜ 16,428 ਮੇਗਾਵਾਟ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 29 ਜੂਨ 2024 ਦੇ 16,058 ਮੇਗਾਵਾਟ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਏ।
ਪੀਐਸਪੀਸੀਐਲ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਿਰਜਣਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਲ 2022 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੀਐਸਪੀਸੀਐਲ/ਪੀਐਸਟੀਸੀਐਲ ਵਿੱਚ 8,984 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਿਰਜਣ ਪ੍ਰਤੀ ਪੱਕੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024-25 ਦੌਰਾਨ ਪੀਐਸਪੀਸੀਐਲ ਨੇ ₹2,630 ਕਰੋੜ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਡਿਫ਼ਾਲਟਰ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕਮੁਸ਼ਤ ਸਮਾਧਾਨ ਯੋਜਨਾ (OTS) ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਅਧਿਗ੍ਰਹਣ ਅਤੇ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ
ਫ਼ਰਵਰੀ 2024 ਵਿੱਚ ਪੀਐਸਪੀਸੀਐਲ ਵੱਲੋਂ ਅਧਿਗ੍ਰਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ (GATP), ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੁਧਾਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2025 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪਲਾਂਟ ਲੋਡ ਫੈਕਟਰ ਲਗਭਗ 82 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਅਧਿਗ੍ਰਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2024 ਤੱਕ ਇਹ ਔਸਤਨ ਸਿਰਫ਼ 34 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ।
ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਸਮਰੱਥਾ (ATC/TTC) ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ 7400/8000 ਮੇਗਾਵਾਟ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੁਣ 10,400/10,900 ਮੇਗਾਵਾਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗ੍ਰਿਡ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਜਲੀ ਆਯਾਤ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਤੱਕ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਕੰਮਾਂ (IDC ਸਮੇਤ) ’ਤੇ ₹4,620.5 ਕਰੋੜ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਾ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਡਿਊਟੀ ਦੌਰਾਨ ਘਾਤਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਐਕਸ-ਗ੍ਰੇਸ਼ੀਆ ਰਕਮ ₹30 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ₹35 ਲੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ
ਆਊਟਸੋਰਸ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ₹30 ਲੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਡਿਊਟੀ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਨਿਯਮਿਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਮੈਡੀਕਲ ਅਡਵਾਂਸ ₹3 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ₹10 ਲੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਆਊਟਸੋਰਸ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ₹3 ਲੱਖ ਤੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਅਡਵਾਂਸ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
