Pakistan : ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡੂੰਘੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ‘ਚ ; 44.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਬਾਦੀ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 21 ਅਗਸਤ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) Pakistan : ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਬਜ਼ਰਵਰ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਗਰੀਬੀ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਇਕੱਠ ਇੱਕ ਡੂੰਘੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਦੂਰਗਾਮੀ ਨਤੀਜੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਹਨ ਜਿੱਥੇ 44.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਬਾਦੀ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਘਟੀ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਡੂੰਘੇ ਆਰਥਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2022-2023 ਦੌਰਾਨ, ਦੇਸ਼ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ 11.38 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ, ਜੋ 2022 ਵਿੱਚ $1,766 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 2023 ਵਿੱਚ $1,568 ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਸਮੁੱਚੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ ਸੰਕੁਚਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ $33.4 ਬਿਲੀਅਨ ਘੱਟ ਕੇ $375 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ $341.6 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਈ।
ਇਹ ਖੜੋਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਢਾਂਚਾਗਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ, ਮਹਿੰਗਾਈ, ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਖੇਤਰੀ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ GDP ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ – 2025 ਵਿੱਚ $6,950 ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਲੇਖ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਰਥਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਅਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ 2025 ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਭਗ 44.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਬਾਦੀ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਘੱਟ-ਮੱਧਮ-ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ $4.20 ਦੀ ਸੋਧੀ ਹੋਈ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅੰਕੜਾ ਜੋ ਕਮੀ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 16.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਲਗਭਗ 39.8 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ $3 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ 4.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਵਾਧਾ ਹੈ।
ਅਸਦਉੱਲਾ ਚੰਨਾ(Assadullah Channa) ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਲੇਖ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰਾਚੀ, ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰ ਬਿਹਤਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਵਿਭਿੰਨ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਵਧੇਰੇ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਅਜੇ ਵੀ ਪਛੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ, ਬਿਜਲੀ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਘੱਟ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ।
ਸੂਬਾਈ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਵਧੇਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਣਗਹਿਲੀ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਰਨ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਇਹ ਅਸਮਾਨ ਵੰਡ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ‘ਤੇ ਧੱਕਦੀ ਹੈ।
ਮੁਦਰਾਸਫੀਤੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ, ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਅਕੁਸ਼ਲਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2025 ਵਿੱਚ, ਸਾਲਾਨਾ ਮਹਿੰਗਾਈ 4.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਵਧ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਜੂਨ ਵਿੱਚ 3.2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ, ਜੋ ਦਸੰਬਰ 2024 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਘਟਣ ਕਾਰਨ ਵਿਆਪਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਨਵੀਨਤਮ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਖਰਚ ਵਿੱਚ 44 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਖਰਚ ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ 1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਹੈ।
ਹੋਰ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲਿੰਕ ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ : https://wishavwarta.in/
