Iran US War ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ, ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਤੇਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ‘ਚ ਕੰਮ ਰੁਕਿਆ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 3 ਮਾਰਚ 2026 (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) – ਮਿਡਲ ਈਸਟ ‘ਚ ਸਥਿਤੀ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ 27 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਉਤਪਾਦਨ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 31 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕਟ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਵੀ ਠੱਪ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਰਾਸ ਤਨੁਰਾ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ‘ਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 550,000 ਬੈਰਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਝਟਕਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਸਾਊਦੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰਯਾਤ ਟਰਮੀਨਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਰਾਕੀ ਕੁਰਦਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਗੈਸ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮਕਾਜ ਮੁਅੱਤਲ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਛੂਹ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 13 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧੀਆਂ ਹਨ। ਗਲੋਬਲ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ 13 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ $82 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਥਿਤੀ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਸੁਧਰੀ, ਤਾਂ ਇਹ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਤਰ ਨੇ ਗੈਸ (LNG) ਉਤਪਾਦਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਤਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ, ਕਤਰ ਊਰਜਾ, ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੈਸ ਉਤਪਾਦਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਤਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ 20% ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਕਤਰ ਦੀ ਗੈਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਹਨ। ਈਰਾਨੀ ਡਰੋਨਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕਤਰ ਦੇ ਮੇਸਾਈਦ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜ਼ੋਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਗੈਸ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋ ਕੈਮੀਕਲ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ। ਉਤਪਾਦਨ ਰੁਕਣ ਕਾਰਨ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 46% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਉਤਪਾਦਨ ਵੀ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਗੈਸ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹਾਈਫਾ ਤੇਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਇਕਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਇਫਾ ਤੇਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 197,000 ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਰਿਸ਼ ਗੈਸ ਫੀਲਡ ਵਿਖੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੋਕਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗੈਸ ਫੀਲਡ, ਲੇਵੀਆਥਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਇਫਾ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਯੂਨਿਟਾਂ ‘ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਖਾਰਗ ਟਾਪੂ ‘ਤੇ ਧਮਾਕੇ ਸੁਣੇ ਗਏ। ਈਰਾਨ ਆਪਣੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ 90% ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਅਜੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਤੇਲ ਖੇਤਰ ਦਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ 4.5% ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਲਗਭਗ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਰਾਕੀ ਕੁਰਦਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡੀਐਨਓ, ਗਲਫ ਕੀਸਟੋਨ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਦਾਨਾ ਗੈਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਉਤਪਾਦਨ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਰਕੀ ਰਾਹੀਂ 200,000 ਬੈਰਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨਿਰਯਾਤ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹੋਰ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲਿੰਕ ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ : https://wishavwarta.in/
