ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਨਵੰਬਰ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) – ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 17-18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ‘ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਮਿਲਟਰੀ ਕੋਆਪਰੇਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ’ (MCG) ਦੀ 23ਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ। ‘ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਆਫ਼ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਡਿਫੈਂਸ ਸਟਾਫ਼’ (HQ IDS) ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (niche technology) ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ, ਸਾਂਝੇ ਅਭਿਆਸਾਂ, ਜੰਗੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ (combat medicine) ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਸੰਬੰਧੀ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ (operational logistics) ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ‘ਚੀਫ਼ਸ ਆਫ਼ ਸਟਾਫ਼ ਕਮੇਟੀ’ (CISC) ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ‘ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਡਿਫੈਂਸ ਸਟਾਫ਼’ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ‘ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਕਮਾਂਡ’ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਜਾਰਜ ਬੀ. ਰੋਵੈਲ ਨੇ ਕੀਤੀ।
HQ IDS ਨੇ ‘X’ (ਟਵਿੱਟਰ) ‘ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ, “ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 17-18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 23ਵੀਂ ‘ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਮਿਲਟਰੀ ਕੋਆਪਰੇਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ’ (MCG) ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ CISC ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ‘ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਕਮਾਂਡ’ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਜਾਰਜ ਬੀ. ਰੋਵੈਲ ਨੇ ਕੀਤੀ।”
HQ IDS ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ‘ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੱਖਿਆ ਭਾਈਵਾਲੀ 2025’ (India-US Major Defence Partnership 2025) ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਉੱਭਰਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, “ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਫੋਕਸ ‘ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੱਖਿਆ ਭਾਈਵਾਲੀ 2025’ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉੱਭਰਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ‘ਤੇ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨਾ, ਸਾਂਝੇ ਅਭਿਆਸ, ਜੰਗੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਸੰਬੰਧੀ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਬਿਹਤਰ ‘ਇੰਟਰਓਪਰੇਬਿਲਿਟੀ’ (ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਸਮਰੱਥਾ) ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ।”
ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ‘ਟਾਈਗਰ ਟ੍ਰਾਇੰਫ 2026’ (Tiger Triumph 2026) ਨਾਮਕ ਪੰਜਵਾਂ ਦੁਵੱਲਾ, ਤਿੰਨ-ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ‘ਮਾਨਵ 28 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਸੇਬੂ ਵਿੱਚ 13ਵੀਂ ‘ਆਸੀਆਨ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਮੀਟਿੰਗ-ਪਲੱਸ’ (ADMM-Plus) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ ਪੀਟ ਹੇਗਸੇਥ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਸੰਚਾਲਨ ਤਾਲਮੇਲ (operational coordination), ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਦੋਵਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ‘ਅਮਰੀਕਾ-ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੱਖਿਆ ਭਾਈਵਾਲੀ ਲਈ ਢਾਂਚੇ’ (Framework for the US-India Major Defence Partnership) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ‘ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਚਾਲਨ ਤਾਲਮੇਲ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਦੁਵੱਲੇ ਅਭਿਆਸ ‘ਯੁੱਧ ਅਭਿਆਸ’ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।”























