ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 17 ਜੂਨ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਆਈ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਮਈ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਿਹਤ ਸਰਵੇਖਣ (National Family Health Survey) -6 ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ women’s maternal healthcare access, ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਐਸਬੀਆਈ ਰਿਸਰਚ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਟੰਟਿੰਗ(ਉਮਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਘੱਟ ਲੰਬਾਈ) , ਟੀਕਾਕਰਨ, ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਸਿਹਤ ਸਪੁਰਦਗੀ ਅਤੇ ਜਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 3 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੰਪੂਰਨ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ‘ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਬਾਲ ਪੋਸ਼ਣ ਸੂਚਕ ਪਛੜ ਗਏ ਸਨ।
ਐਨਐਫਐਚਐਸ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ (ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1992-93 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ) ਲਗਭਗ 7 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਨਿਯਮਿਤ ਅੰਤਰਾਲਾਂ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੂਚਕਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਟਰੈਕਿੰਗ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਸ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ 3-ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਟੰਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਘੱਟ ਭਾਰ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਰਾਜ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਖਰਚ ਵਾਲੇ ਰਾਜ ਘੱਟ ਭਾਰ ਅਤੇ ਸਟੰਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਿਹਤ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਧ ਭਾਰ ਜਾਂ ਮੋਟੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 2005-2006 ਵਿੱਚ 12.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2023-2024 ਵਿੱਚ 30.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਮੋਟਾਪਾ, ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਹਾਈਪਰਟੈਨਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਗੈਰ-ਸੰਚਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦਰ NFHS-5 ਅਤੇ NFHS-6 ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ 2.0 ‘ਤੇ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਪ੍ਰਚਲਨ 66.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 69.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 20-24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ, 2005-06 ਵਿੱਚ 47.4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 2023-24 ਵਿੱਚ 20.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਲਾਭ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਤੱਥ ਕਿ ਪੰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਅਜੇ ਵੀ ਜਲਦੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਿੱਖਿਆ, ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ, ਕਿਰਤ-ਸ਼ਕਤੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਨਤੀਜਿਆਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਸਿਹਤ ਡਿਲੀਵਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਚੈਨਲ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਬਚਤ ਖਾਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ NFHS-5 ਵਿੱਚ 78.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ NFHS-6 ਵਿੱਚ 89 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਕੇ 64.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
