ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਚ ਵਾਧਾ : ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀ
ਕੋਲੰਬੋ, 13 ਮਈ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ 27,754 ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 14 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੇ 25 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੇਂਗੂ ਕੰਟਰੋਲ ਯੂਨਿਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2025 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮਟਾਰਾ, ਗਾਲੇ, ਰਤਨਾਪੁਰਾ, ਕਾਲੂਤਾਰਾ ਅਤੇ ਕੈਂਡੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੇਂਗੂ ਕੰਟਰੋਲ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਪ੍ਰਿਸਿਲਾ ਸਮਰਾਵੀਰਾ ਨੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਨਸੂਨ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਘਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਰਜ ਸਥਾਨਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਨਨ ਵਧੇਰੇ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਫੈਲਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਵਜੋਂ ਗਲਤ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਰੋਕਥਾਮ ਵਿੱਚ ਸਖਤ ਜਨਤਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਲੱਛਣ ਹੋਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਉਲਟੀਆਂ, ਮਤਲੀ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਧੱਫੜ ਹੋਣ ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣ।
ਡੇਂਗੂ ਇੱਕ ਵਾਇਰਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਮੱਛਰਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਸ਼ੀਨ ਮੌਸਮ ਨਾਲੋਂ ਗਰਮ ਅਤੇ ਉਪ-ਉਪਖੰਡੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੇਂਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਮਤਲੀ ਅਤੇ ਧੱਫੜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 1-2 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਡੇਂਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਡੇਂਗੂ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੱਛਰ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਿਨ ਵੇਲੇ। ਡੇਂਗੂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਦਰਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਖਾਸ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਡੇਂਗੂ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੰਭੀਰ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਕਸਰ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ: ਗੰਭੀਰ ਪੇਟ ਦਰਦ, ਲਗਾਤਾਰ ਉਲਟੀਆਂ, ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਲੈਣਾ, ਮਸੂੜਿਆਂ ਜਾਂ ਨੱਕ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਵਗਣਾ, ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ।
ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, WHO ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2000 ਵਿੱਚ 505,430 ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2024 ਵਿੱਚ 14.6 ਮਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲੇ ਬਿਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਹੁਣ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਹੈ।
