Middle East War: ਭਾਰਤ ‘ਚ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦੈ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ! ਐਨੀ ਹੋਈ ਕੀਮਤ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 20 ਮਾਰਚ 2026 (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) – ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨਰਜੀ ਸਥਾਨਾ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 30% ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 10-15 ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇਰਾਕ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਤੋਂ ਤੇਲ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ ਨੂੰ “ਇੰਡਿਯਨ ਬਾਸਕੇਟਟੋਕਰੀ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੀਤੇ ਦਿਨ $146 ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਢਿੱਲ ਦੇਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਕਾਰਗੋ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਅੱਜ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ $107 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਅਤੇ WTI ਕਰੂਡ $94 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ‘ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਥਿਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ, ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $119 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਹੁਣ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸਕੱਤਰ ਸਕਾਟ ਬੇਸੈਂਟ ਨੇ ਫੌਕਸ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੋਡ ਕੀਤੇ ਗਏ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ (ਲਗਭਗ 140 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ) ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਨੂੰ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਭੇਜਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਲਚਕਤਾ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 12 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਲਈ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਛੋਟ ਵੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਐਲਾਨ ਭਾਰਤ ਲਈ 5 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬੇਸੈਂਟ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਰਣਨੀਤਕ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਰਿਜ਼ਰਵ (SPR) ਤੋਂ ਹੋਰ ਤੇਲ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ। ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਪਛਾਣ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਬ੍ਰੈਂਟ, ਡਬਲਯੂਟੀਆਈ, ਅਤੇ ਓਪੇਕ ਬਾਸਕੇਟ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਉੱਤਰੀ ਸਾਗਰ (ਯੂਰਪ) ਵਿੱਚ ਆਫਸ਼ੋਰ ਖੂਹਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤੇਲ ਵਪਾਰ ਦਾ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਡਬਲਯੂਟੀਆਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ, ਇਸਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਮੁੱਖ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ। ਓਪੇਕ ਬਾਸਕੇਟ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਖਾੜੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ (ਓਪੇਕ) ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਔਸਤ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਫ ਤੇਲ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ, ਡੱਚ ਟੀਟੀਐਫ ਗੈਸ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਇੱਕ ਸਮੇਂ 30% ਵਧ ਕੇ 70 ਯੂਰੋ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 63 ਯੂਰੋ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 171.34 ਪੈਂਸ ਪ੍ਰਤੀ ਥਰਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 140% ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਈਰਾਨੀ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਕਤਰ ਦੇ ਰਾਸ ਲਾਫਾਨ ਐਲਐਨਜੀ ਹੱਬ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੈਸ ਨਿਰਯਾਤ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਐਲਐਨਜੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਲਗਭਗ 20% ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ।
ਹੋਰ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲਿੰਕ ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ : https://wishavwarta.in/
