Health & Medicine : ਪਿਛਲੇ 6 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫਾਰਮਾ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ 92 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 26 ਜੁਲਾਈ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਰਤਾ) Health & Medicine : pharmaceutical sector ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ pharmaceutical ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ 92 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2018-19 ਵਿੱਚ 1,28,028 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024-25 ਵਿੱਚ 2,45,962 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਖਾਦ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਅਨੁਪ੍ਰਿਆ ਪਟੇਲ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਦੇ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮਾ ਮੈਡਟੈਕ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ (PRIP) ਯੋਜਨਾ,pharmaceutical ਲਈ ਉਤਪਾਦਨ ਲਿੰਕਡ ਇਨਸੈਂਟਿਵ (PLI) ਯੋਜਨਾ, ਥੋਕ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ PLI ਯੋਜਨਾ, ਥੋਕ ਡਰੱਗ ਪਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਜਨਾ, ਅਤੇ pharmaceutical ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
PRIP ਸਕੀਮ 5,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਖਰਚ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫਾਰਮਾ ਮੈਡਟੈਕ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਲਾਗਤ-ਤੋਂ ਨਵੀਨਤਾ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਖੋਜ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਉਪਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰਜੀਹੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਉਦਯੋਗ-ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਕੀਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸੱਤ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ (CoEs) ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲਜ਼ ਲਈ PLI ਸਕੀਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾ ਕੇ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਲਈ ਉਤਪਾਦ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਕੀਮ ਨੇ ਯੋਗ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਹੋਏ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2025 ਤੱਕ, ਸਕੀਮ ਦੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ 17,275 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਚਨਬੱਧ ਨਿਵੇਸ਼ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ 37,306 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸੰਚਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ 2,66,528 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸੰਚਤ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1,70,807 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਬਲਕ ਡਰੱਗਜ਼ ਲਈ ਪੀ.ਐਲ.ਆਈ. ਸਕੀਮ, ਜਿਸਦਾ ਕੁੱਲ ਬਜਟ ਖਰਚ 6,940 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ, ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਵਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸਮੱਗਰੀ (ਏ.ਪੀ.ਆਈ.) ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਰੋਤ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰਤਾ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਵਿਘਨ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ। ਮਾਰਚ 2025 ਤੱਕ, ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ 3,938.5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਚਨਬੱਧ ਨਿਵੇਸ਼ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ 4,570 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸੰਚਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ।
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਫਾਇਤੀ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਜੈਨਰਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨ ਔਸ਼ਧੀ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਨ ਔਸ਼ਧੀ ਕੇਂਦਰ (ਜੇ.ਏ.ਕੇ.) ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮਰਪਿਤ ਆਊਟਲੈੱਟ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਂਡ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ। 6 ਜੂਨ, 2025 ਤੱਕ, ਕੁੱਲ 16,912 ਜੇਏਕੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਔਸਤਨ, ਲਗਭਗ 10 ਤੋਂ 12 ਲੱਖ ਵਿਅਕਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰਾਂ ‘ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ। 2,110 ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ 315 ਸਰਜੀਕਲ, ਮੈਡੀਕਲ ਖਪਤਕਾਰ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਬਾਸਕੇਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੁਲਰ, ਐਂਟੀ-ਕੈਂਸਰ, ਐਂਟੀ-ਡਾਇਬੀਟਿਕ, ਐਂਟੀ-ਇਨਫੈਕਟਿਵ, ਐਂਟੀ-ਐਲਰਜੀ ਅਤੇ ਗੈਸਟਰੋ-ਇੰਟੇਸਟਾਈਨਲ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਨਿਊਟਰਾਸਿਊਟੀਕਲ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਪਿਛਲੇ 11 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਂਡੇਡ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 38,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਤ ਬੱਚਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੇ 16,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 6,800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹੋਰ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲਿੰਕ ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ : https://wishavwarta.in/
